Reflections on Life and Death in the Season of Creation

Life-giving Waters

During this Season of Creation (September 1 to October 4, 2026) with 'Living Waters' as the theme, when I reflect on life and death, my first reflection turns to the comforting passage from the Book of Ezekiel. 

The theme is drawn from Ezekiel 47:1-12.  It reads about the life-giving river: 6...Then he led me back to the bank of the river.7When I arrived, I saw a great number of trees along both banks of the river. 8And he said to me, “This water flows out to the eastern region and goes down into the Arabah. When it empties into the Dead Sea, the water there becomes fresh. 9Wherever the river flows, there will be swarms of living creatures and a great number of fish, because it flows there and makes the waters fresh; so wherever the river flows, everything will flourish...12Along both banks of the river, fruit trees of all kinds will grow. Their leaves will not wither, and their fruit will not fail. Each month they will bear fruit, because the water from the sanctuary flows to them. Their fruit will be used for food and their leaves for healing.”

And my thoughts are trained towards the very practical aspects of water rights for all (enunciated by the Sustainable Development Goal 6 - Clean water and sanitation), the duty of all to avoid wastefulness and cherish and conserve this precious gift of life. Like air, water for drinking, cooking and keeping oneself clean 

It also reminds me of the story of the life-giving water of Ganga (which today has been highly polluted by human beings and at many points, is not necessarily life-promoting), which Bhageeratha brings down from heaven to bring back to life the 60000 sons of Sagara, his ancestral relatives, burnt to ashes by the curse of Rishi Kapila. (A similar scenario is envisioned by prophet Ezekial 37, when he is brought to the Valley of Bones of the children of Israel, who are then brought back to life, instilling hope in life after death.  In fact, the Ganga story appears to fuse together the themes of Ezekiel 47 and 37). 

Ganga could also be destructive with the great power she has in coming down. This possibility of devastation is prevented by Lord Shiva, the mountain dweller contemplative seated in the great Himalayas, who distributes her power by letting her pass through his great locks (shiv jata) as he contemplates .  To me this is the lesson in sustainability couched in religious idiom, of the practice of conserving mountains and tree covers for ensuring life-giving water for all people and for all seasons. 

In the spiritual realm, for believing Christians, the life-giving waters is the Spirit of Jesus who promised to give water for the human thirsts which are otherwise unquenchable, and which would lead them to life in abundance and without end. 

Dying Young - Dying Old - Not Dying 

2021 December - My young cheerful student completing undergraduate and graduate studies in a worthy manner from our college, and then qualifying herself for being an educator at the university level, finds herself afflicted with cancer. Without losing hope undergoes treatment. Almost gets assured that she is cured. However, the malignancy persists. Eats her beauty and saps her of life. I meet her disfigured person and she is still not remorseful, if not cheerful. She passes away after two days of my last meeting with her. She might have been just about 25 or 27! I am comforted that she is gone!! And almost assured against my Christian upbringing that she would be raised to the honours of the altar!! 

2026 July - My former student Varun - just 33, rides a motorbike somewhere near Seattle in the US. He is regarded as an intelligent, 'good' boy. The parents receive the news that he was found dead on the highway with the motorcycle crashing into some structure on the roadside. The parents are shattered. Both the parents and the boy are known to me. I visit them. I don't have a word to console them. 

2026 September - A neighbour of our monastery, retired from the nation's defence services as an officer with a very high rank, informs that his enterprising son, who has a very plum job with a transnational company, was taken away by the waves as he was enjoying a short break with his friends in Srilanka. He was returned by the waves in about 10 minutes, but lifeless. The shattered parents seek prayer support for ensuring eternal happiness for the departed son!! 

Thirst for Immortality Though what will happen to the human beings (as well as other beings) after they stop to be a living  - breathing, moving, eating, speaking, laughing, and crying - being on earth has been a matter of enquiry for humans from time immemorial, one thing appears to have been certain for all, that all would die.  And the desire has been to live forever and not to die. 

One of the ancient  Upanishadic Prayers is: 'Lead us from mortality to immortality' 'Mrtyorma amrtamgamaya'! (Brhadarnyaka Up. 1:3:28). 

In India, we have the fascinating story about the human endeavour for the elixir of life or a panacea for all the ills affecting them, aptly termed 'amṛta' (na mṛtam iti amṛtam- that which does not die, or that which leads to eternity) in Sanskrit. The irrepressible desire for immortality leads even the eternal antagonists of ancient humans - the devas and the asuras - to unitedly churn the eternal waters of the Milky Ocean (Kṣīrasāgara) where the sustainer Lord Vishnu lies observing the creation. 

Finally, the nectar of life is obtained, though the process itself becomes avaricious and unethical. The unquenchable desire for amrta and the consequent churning of the eternal waters bring out things which can annihilate the creation itself - especially the fatal poison of kalakuta. However, here a self-annihilating volunteer emerges, Lord Shiva,  to neutralise the threatening mass of poison by swallowing it in its entirety.  However, we have a virangana stepping into the scene - Siva's consort Parvati. She senses the threat to her husband, and grasps his throat in such a manner that Kalakut is not able to go below his throat and destroy his vitals! It gets consolidated at his throat region, giving it a blue tint of the venom, thus obtaining for him a title 'Nilkanth' -  Nilkanth Shiva is a reminder of a sacrifice to save the creation from devastation.

In spite of the nectar, neither the devas nor the asuras have obtained immortality till today. Today's scientific humanity is rather disposed to the reality of death.  And, though we have the ancient dictum 'śatāyuḥ puruṣaḥ', in spite of the scientific advancements, a centenarian life is still a far-dream for the average human being, and often a great burden for others and even for oneself. 

Shatayu Mantra: Rgveda has the beautiful birthday prayer - which is suitable for a greeting, but not necessarily for realisable on earth. 

paśyema śaradaḥ śatam     - May we see 100 autumns

jīvema śaradaḥ śatam         - May we live 100 autumns

śṛṇuyāma śaradaḥ śatam     - May we hear for 100 autumns

prabravāma śaradaḥ śatam - May we speak/proclaim for 100 autumns

adīnāḥ syāma śaradaḥ śatam- May we be without illness (unbend, without needing support, healthy) for 100 autumns 

bhūyaś ca śaradaḥ śatāt ||    - And may we be there beyond the 100 autumns! 

Somehow, Sanskrit thinkers felt equating autumn to a completed year, perhaps, 'vasant' (spring) being too young to be counted as a year! 

To me, frankly speaking, this mantra appeals - I feel, I don't have great ambitions, but for the simple desire of living happily and healthy up to a hundred years! Now if you feel that is ambitious, please bear with me! At 100, I would be happy to have the status of 'swaccanda mrtyu'. 

Longevity, Resources, and Future Generations

So applying such desire to all individuals, if not exactly, but more or less, we feel incomplete when a young person passes away at 30. If it happens at 50 and unexpectedly, we still feel the loss. But if it happens around 70 or 75, we are able to bear with - we console ourselves that s/he has seen life, and lived it, albeit for (only) 75 years.  But after 75, we generally treat it as a bonus. So bonus being taken away, complaints are less. 

However, when it exceeds 100 or even into the bonus period itself, the world as such begins to be threatened. In Malayalam, our ancient poet and great wit, Kunchan Nambiar renders the scenario in his famous poem, 'Kaalanillaata Kaalam' (The Time without the Lord of Death - Yama). Will the scientific experiments for sustaining life and making life whole lead to eternity? Would that be desirable? If the  modern science now claims that it can create human life from the labs, then would it also be trying for a life without end? If yes, would we require new human beings? Would the ones who occupy the world at present be desirous for new generation lest they be threat for the limited resources for the present generation?  Now a days, we speak about rights of the generations to come - there would be no need to discuss their rights if they themselves were not to be there!

Immortality vs Undying Memory

As of now, the world maintains a balance of sorts as people understand that they will die. And they seek eternity, even when they doubt it. And the desire for eternity is an incentive for a good life - whatever that would mean to each one.  Perhaps, eternity is the memory people hold about those who are gone - good memories as eternal heaven, bad ones as eternal hell. 

The famous Bhartruhari shatakam is insightful in this regard: 

jayanti te sukṛtino rasasiddhāḥ kavīśvarāḥ

nāsti yeṣāṃ yaśaḥkāye jarāmaraṇajaṃ bhayam ||

Victorious are (Long live) those blessed, rasa-perfected master-poets —

For whom there is no fear born out of old age and death, in their body of fame (eternity).

Would the memory of people of unending generations be the eternity? Or would there be end to people and consequently to their memories? 

And would then there be something eternal that would subsume all these - people and their memories, their total good and their wickedness? When mind thus meanders, it is convenient to fold yours hands and pray 'may your will be done, and may your reign be established', in that ungraspable unity of heaven and earth! 

PAYAPPILLY-PALAKKAPPILLY JOHNY Sep. 19, 2026

JOHNICHETTAN

From managing the pachamarunnu* store—where demand for items like chooral and iratti madhuram, and Thirunilathu George Vaidyar’s kurippadi always found a ready response—to expanding it with household goods of all sorts, initiating Snow White - the first dry cleaning unit of Thevara-Perumanur neighbourhood, and starting a single-car taxi service that grew into a vast fleet over two decades...Greenland Travels. 

He established one of the city's well-recognized travel agencies and brought a hotel, Green Dreams, to the Thevara–Perumanur area for the very first time. Along the way, he acquired valuable land assets—some of which may have originally belonged to the Palakkappilly family—all while going about his work without making much noise.

That was Johnichettan! 

(Was there a common "green" thread through all of these ventures? I am not entirely sure. But it was indeed good business. When I was in Kalamassery, we had discussions about green tourism about which I was and still passionate, though we couldn't take those plans any further after that.)

To my mind, for us Payappilly–Palakkappillies—who trace our forefathers to those who came from Paravur as coconut traders, and who even today have a few members engaged in business—he is the doyen.  The great contribution is that the business has provided livelihoods to many!

As youngsters, we witnessed Rosichechi walking into the family with him, and later, her passing.  I thought they jelled wonderfully as a couple. Compared to Lonankutty Vallyappan—who, despite his apparent asthmatic troubles, rode his bicycle well past his 80s and lived to nearly 95—Johnichettan’s passing at 74, and Rosichechi’s even earlier, feel far too premature.

In his initial days of rise in the business field, the image that comes to my mind is that of Johnichettan being in front of the store, watching and observing people who pass by - like a Kootastha Sakshi or Drshta (of Indian Philosophy). He does not interfere - but everyone who passes by the Chakola junction is registered with him. 

I remember him looking concerned when, as a young priest, once I came riding in on a bicycle and swerved sharply onto our Chakalackal Road, nearly taking a fall. Later, when we met, he gently admonished me to be more careful on my bike. I am sorry that I cannot find the picture I had taken with him on my last visit, when I heard that he was not keeping all that well. 

Perhaps, he is the senior-most of the Palakkappillies of our generation, though younger ones like Cheriyappan and Viji have already gone before him. 

Heartfelt condolences to Bejoy, Jithu, and Suja Mariam, who came to support him in the final phase of his life. Condolences also to Mercy chechi, Lilly chechi, Joji chettan, Tresa chechi, and Daisy.

May Johnichettan rest in peace, and may his memory live on through the good deeds of his family and future generations.

*My good friend, Manikkan James, who should be a familiar figure for people of my generation in Perumanur, who appeared quite friendly with him, would tease him with the tagline of Vicco: 'pacchamarunnu pacchamarunnu, Vicco pacchamarunnu...'. And Johnichettan would not take any offence. 

WATER DEMOCRACY - September 15, 2026

J. Prashant CMI

From Water Literacy to Water Democracy: Reflections on Living Waters as a Question of Justice

September 15th - The UN observes International Day for Democracy. 

As this day falls against the backdrop of the Season of Creation (September 1 to October 4) to stress the stewardship of the Common Home, as observed by several Christian Communities the world over, inviting all people of goodwill to participate, with the theme 'living waters', I feel inclined to train my thoughts on democracy to water democracy.  From Sep. 8, international literacy day to 15th September,  international day for democracy, with the theme deliberative democratic processes and meaningful participation in decision-making. Over the week, it can be a pilgrimage from water literacy to water democracy and water sovereignty (jal swaraj). 

Democracy is about people having a meaningful voice in decisions that affect their lives. Water, likewise, is not merely a resource to be supplied to people; it is a condition of life itself. This raises an important question: Can there be meaningful democracy when people have little or no say in the water on which their lives depend?

Water democracy means that people have a meaningful voice in decisions concerning the access, use, allocation, conservation and governance of water—access to which is a basic necessity and, for human beings, a fundamental right. However, the trend appears to be more in the direction of water scarcity and water monopoly. 

Experiencing Rural Water Scarcity

In the summer of 1992, as students of Theology, we had a village immersion programme by staying in a village of our choice for a month. We finally ended up choosing Teka Mandwa, Chandrapur district,  a Maharashtrian village bordering Andhra Pradesh.  We managed to get a fairly large single room house (hut) with a thatched roof. And four of us, lived there. Two unfamiliar, but important tasks for our survival were (i) fetching water and (ii) gathering firewood for cooking.  I remembered this in connection with the season of creation with living water as the theme. We had to walk at least half a kilometer down the hill, perhaps the altitude shift of about 150 ft, to reach the Panchayat well. We had to finish our bath somewhere around the well itself, and carry water for our cooking all the way up the hill. Our experience lasted for just about four weeks. What we experienced was, and still is, a reality in many rural communities in India, where fetching household water falls disproportionately on women and girls. 

Water, therefore, is not an abstract environmental issue. It is about time, labour, dignity and life itself. 

Water as a Right - Water as a Resource

In the progressive state of Keralam, the central district Ernakulam with the backwaters of Vempanad on the western side running into the Arabian sea, is distinct for its the geographically distinctive, GI-tagged Pokkali rice, a low input, salt-tolerant ecologically adapted traditional rice variety which grows in the salty wetlands of Vempanad. The genius of the traditional system lies in its seasonal rhythm: rice during the relatively fresh-water monsoon period, followed by fish or prawn as salinity increases. In modern times, such fields are dedicated for shrimp farming which is found to be more profitable. However, the eco-logic would require that after a season of fish, the fields are to be made dry by creating bunds or bringing down the shutters of the bunds already in place,  paving way to the next cycle of paddy farming. Over the years, paddy farming has been found labour intensive and unprofitable.  There is hardly any young man or woman ready to be in such a field for earning livelihood or as one's profession.  

Though government itself promotes “One Paddy One Fish” and “One Paddy One Shrimp” systems as integrated farming models, in practice, however, local economic interests and political influence can weaken the enforcement of such ecological norms, particularly where shrimp cultivation is considerably more lucrative than paddy cultivation.

Prolonged retention of saline water can contribute to salinisation of soils and groundwater and, in coastal environments, can add to the saline exposure that accelerates the deterioration of buildings and infrastructure.  More importantly, altering the natural seasonal rhythm of salinity affects the ecological balance of the wetland and threatens its biodiversity.

In Water Wars (2002), Vandana Shiva argues for an ecological understanding of water, emphasizing its intimate relationship with communities, biodiversity and ecological balance, and draws attention to traditional and indigenous systems of water management found to be much more sustainability.

From a Free Gift to a Market Dictated Commodity

In my younger days, even for what was then considered a long trip to Trivandrum or to Mysore or Kozhikode from Kochi, hardly anyone carried water. In a petty kada of Keralam, where you could buy a lemonade, you could ask for a glass of water, and no body charged for it, even if you didn't buy anything. People unhesitatingly drank from the municipal supply of water at home or on the public taps on the roads.  The railways provided drinking water, which people generally took to be safe to drink. As a higher secondary student in Meerut, UP in the early 80s, I remember that after a tough session of 30 or 45 minutes of basket ball, we all rushed to the hand pump and drank to our fill from that. 

However, those days, when people had access to safe drinking water for free in that manner are gone. Now we are dependent on our own resources to ensure safe drinking water - purificators/filters. We have surrendered our freedom to drink freely from the sources around us to the corporates who sell water by imprisoning it in a bottle, and forcing us to drink what is labelled as safe water, with concerns also about the possible migration of chemicals from plastic packaging, besides adding to atmospheric, soil and water pollution through the production, transportation and disposal of waste bottles. We are  now forced to add to our luggage by having to carry safe water, though, in turn, water bottles have become a good business. 

At our Kochi campus, where I had spent over a dozen years of my ministry in Social Work education, there was a traditional, large, well-like open water source which provided ample water for the 200-odd campus residents and for a day-time student population of over 3000.  However, on the same slope of the hill, adjacent to our campus, and below our source, an enterprising neighbour began commercially extracting groundwater for supply elsewhere; and we began to feel the pinch, and the campus turning water insecure and some times, even scarce. The water beneath the ground was physically local, but its ownership and benefits were effectively being transferred away from the community.

Extraction, Exhaustion and Stewardship

Some of my enthusiastic missionary friends who went to Gujarat to proclaim the good news of liberation, were gladdened finding underground water source in the dry region of Nani Katechi. They had plenty of water, and perhaps taking it for granted planted orchards, even shared some water with the needy neighbours in the village. However, such abundance didn't last - after about 12 happy water years, the ground water sources began to be exhausted, and unreplenished, the region had become water-scarce, unsustainable. That points to the need for water literacy as the foundation of water sovereignty.

Water Comes Back - Alwar Experience

In the Alwar region of Rajasthan, Rajendra Singh, popularly known as the ‘Waterman of India’, and the Tarun Bharat Sangh mobilised local communities to revive traditional johads, helping to restore the Arvari River and regenerate agriculture. I was fortunate to visit the area and witness the transformation. I did not have the privilege of seeing the river flowing, but I sensed something perhaps even more important: people had regained a measure of ownership and agency over their water.

Jal Swaraj

In Keralam, in the past two decades (2005 to 2025), there had been several projects to democratise the water rights of people, surprisingly through World Bank, which is often looked upon as an agent of the modern imperialism by the 'democratic' west. I had the good fortune to associate with 'Jalanidhi' and contribute to documenting a few success stories, where people's processes made some unique success stories - people having decision making power regarding water rights.  The programme was not without political reservations and debate in the generally left-leaning (read, Socialist) Kearlam, but successive governments facilitated its implementation, helped by the funding available.  According to Jalanidhi, 5,884 rural water-supply schemes have been constructed and are operated and managed by communities. I hope those success stories sustain.  Jalanidhi demonstrated that water democracy need not mean free water. It can mean that communities participate meaningfully in deciding the source, design, management, maintenance and even the cost of their water supply.

I also read about Pani Panchayats of Odisha, where irrigation water users make decisions regarding the access and use of water. 

When Development Decision Displaces Communities and Destroys Water

Residing now on the banks of the picturesque Chitrapuzha, I recall the destruction of its waters through the imposition of urban projects upon rural communities, often with little meaningful participation from those directly affected. The neighbouring municipal corporation managed to procure land along the riverbank, effectively displacing a small local community of about 60 families who had lived a relatively contented life through farming and fishing. The land was subsequently converted into a waste dump, with decaying municipal waste leaching into the river, degrading its water quality and damaging its biodiversity.

Democratising Institutions for Just Water Governance

The experience also raises an uncomfortable question about public institutions. Large water agencies, by their very structure, can sometimes become supply-driven, centralised and distant from the people they are meant to serve. Kerala Water Authority, as the state's principal public water agency, provides an interesting case for examining this tension between centralised provisions and community participation. The challenge, therefore, is not simply to replace public institutions with private ones, but to make public water governance more transparent, accountable, participatory and responsive to the communities whose lives depend on it. .

Image - navadanyainternational.org

The Living Tree of the Cross - The Fountain of Life

Sep. 14. The Feast of the Exaltation of the Cross

For a Christian, celebrating the Season of Creation with a focus on “Living Waters,” the solemn Feast of the Exaltation of the Cross can provide a powerful theological impetus.

The Cross, a wooden structure with 2 beams (one shorter & the other longer) fixed at a 90 degree intersection that served as an instrument of torture and punishment, over the centuries, especially, since the times of Emperor Constantine, became a sign of hope over death and defeat (I Cor 15:54-55),  a symbol of triumphalism and religio-political power,  a symbol for ritualistic veneration, and a piece of ornamental decoration. But it acquires a deeper significance for Christian spiritual tradition as the tree and fountain of life, particularly in the light of the scriptural narration of blood and water gushing forth from the pierced side of Jesus crucified (Jn 19:34), symbolising waters of life-giving grace. 

Further, it evokes the lost Tree of Life which flourished at the waters of the Garden of Eden (Gen 2–3), as well as the biblical image of the tree planted beside streams of water (Ps 1:3). In Christian tradition, the Tree of Life is seen as restored in the Cross on Calvary, through the life-giving blood and water flowing from the pierced side of Christ, the one who promises to give living water (Jn 4:14; 7:37–38).

St. Ephrem, the Lyre of the Holy Spirit (Kenara d Ruha), describes the cross as the fountain of life - “For being corruptible, it became incorruptible. And through faith it is no longer a tree, but the fountain of life eternal.”

However, for us as ecological citizens in this era of ecological crisis, I would still say that celebrating the Cross as the Tree and Fountain of Life should lead us to the practice of preserving tree cover and enhancing it—helping to sustain healthy soils, watersheds and living waters for the many deprived of the basic necessity of this precious gift of life: water.

Let us not stop at venerating the dry wood of the Cross in our churches; let us also act to increase the flow of living waters and embrace the solutions available to us.

Action: In celebration of the Cross, I have planted one tree.

I recall a reflection by the beloved Fr Bobby OFM: in the new scheme of things, the set of questions the Lord would ask (Matthew 25) is substituted with a single question: “Did you plant a tree?” For a tree gives food to the hungry, helps preserve water for the thirsty, provides material for clothing and shelter, offers habitat to organisms from the micro to the macro, including humans, and supplies  essentials for medicines for the sick.

So let us celebrate the Triumphant Tree—not merely by venerating it, but by increasing tree cover and helping to shelter our Common Home. 

P.S. Coincidence - Today, the story of Bittu Tabahi comes to my attention - the 21 year old young 

B Sc student, who took the cross of cleaning up his river, Ajnar (Biaora, Rajagarh, MP) and put up with hostility and ridicule of the people of his locality, and went about what he took upon himself as a mission. Jan. 26, 2026 start and lo, it's September 2026 - the river is beyond recognition, but for its good. 

https://www.youtube.com/post/Ugkxh8Zej7WuzPKndX_FqYNwna1K3eP1Qv3B

Literacy Beyond A-B-C-D: Towards A-B-C of Living on the Common Home

Literacy Beyond A-B-C-D: Towards A-B-C of Living Waters

https://www.facebook.com/share/p/1DYbC1Xfks/

INTERNATIONAL LITERACY DAY | SEPTEMBER 8, 2026 Literacy Beyond A-B-C-D: Towards the A-B-C of Living on Our Common Home

On International Literacy Day, we renew our commitment to ensuring basic literacy and numeracy for all. While we historically focused on reaching those outside the formal school system, our attention must now turn to schools as well. Alarmingly, many students who graduate with high grades still struggle with foundational life skills and functional literacy.

While literacy typically refers to letters, numbers, and increasingly computer skills, we must extend its definition to other critical domains of existence. The true A-B-C of surviving and thriving on this planet must be taught to all.

As all people of goodwill observe the Season of Creation (Sept 1 – Oct 4) centered on the theme of "living waters" (Ezekiel 47:1–12), we are reminded that water brings healing and life wherever it flows. This Biblical vision aligns deeply with Indian traditional wisdom, where water (Jala) is honored as one of the sacred Panchamahabhutas (five elemental pillars of creation) and rivers are revered as life-nourishing mothers (Lokmata). Both traditions teach us that water is not merely a commodity to consume, but a sacred gift to steward. The Islamic scriptural wisdom, proclaims: "And We created from water every living thing" (Qur'an 21:30), warning that water is given in "due measure" and must not be wasted (Qur'an 23:18).

Reflecting this reverence, the Rgveda’s Āpaḥ Sūktam / Hymn to the Waters (10.9.4) offers this timeless prayer:

शं नो देवीरभिष्टय आपो भवन्तु पीतये ।

शं योरभि स्रवन्तु नः ॥ ४ ॥

śaṁ no devīrabhiṣṭaya āpo bhavantu pītaye |

śaṁ yorabhi sravantu naḥ || 4 ||

"May the divine Waters be auspicious for our protection and for our drinking; may they flow around us for peace and health."

This year, let us advocate for Water Literacy across schools, neighborhoods, and communities. To be water-literate is to understand how water sustains life, how to conserve every drop, how to prevent pollution, and how to safeguard this precious gift for generations to come.

Fig. 2*

 Actionable Water Literacy Pillars:

• Literacy of Source: Understanding where local water comes from (aquifers, rainfall, local rivers, ocean) and where waste goes.

• Literacy of Usage: Affirming access to water as a fundamental human right while practicing rainwater harvesting, greywater reuse, and conscious reduction of wastage.

• Literacy of Protection: Eliminating single-use plastics (freeing water from the bottle) and chemical pollutants from entering local runoff and water bodies.

*Fig. 2 https://in.images.search.yahoo.com/search/images?p=images+on+water+literacy&fr=mcafee&type=E211IN885G91648&imgurl=https%3A%2F%2Fwww.groundwork.org.uk%2Fwp-content%2Fuploads%2F2024%2F10%2FNorthumbrian-Water_Eventbrite-banner_V2_opt-2.jpg#id=5&iurl=https%3A%2F%2Fprojectwet.org%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Fcontent%2Fimages%2Fwaterliteracy.jpg&action=click

Moses - the Water Man of Faith

September 4, 2026 - Feast of the Prophet Moses

Moses: The Water Man of Faith

1) The name Moses is derived from his experience at birth—strictly speaking, three months after his birth—of being thrown into the waters of the Nile and then being “drawn/pulled out” from those very waters by Pharaoh’s daughter. The first encounter of Moses with our common home is through water.

2) In Exodus chapter 2, we find the young fighter for justice for his people having to flee to Midian for his life. His very first encounter with the people of Midian is about water rights. The seven daughters of the Midianite priest Reuel are helped by Moses in resisting the shepherds who were preventing them from drawing water.  The bargain ends with his obtaining the daughter of Reuel, Zipporah, as his wife. It is also a likely pointer to the fact that the “water wars” predicted by Vandana Shiva [2002] are not something entirely of the future, though they may take more aggravated forms in the future.

3) Then we have the famous Mosaic intervention that turns the fresh waters of the Nile into blood (Exodus 7), indicating the potential of human injustice to affect natural resources, as we have experienced indirectly in many cases and directly through the pollution of rivers such as the Cooum (Chennai), Yamuna (Delhi), Hindon (U.P.), Ghaggar (Punjab/Haryana), Musi (Hyderabad), Sabarmati (Ahmedabad), Adyar (Chennai), and Mula–Mutha (Pune).

4) The liberative passage of the Israelites begins on the watery grounds of the Red Sea, where the waters are divided (Exodus 14) to make a people free.

5) In Exodus 15, we come across the bitter waters of Marah, which are made sweet through Moses’ introduction of a piece of wood into them. Today, with much of our available drinking water becoming polluted, human determination and innovative action can certainly bring about change. Make the bitter water sweet, make the running water walk, and make the walking water lie down and remain within the bosom of the earth.

6) Exodus 15 also provides the comforting encounter with the twelve springs and seventy palm trees of Elim, reminding us of the gracious gifts of nature and of our need to conserve and enrich them.

7) In chapter 17, the great Water Man is confronted by the people demanding water in the wilderness of Sin at Rephidim. And the Lord comes to the aid of Moses, with water gushing forth from the rock at Horeb. The incident and the place become a reminder of the unresponsive human heart—Massah (testing) and Meribah (quarrelling).

8) In the wilderness of Zin, at Kadesh, the people again vent their frustration against Moses because they have no water. The Lord commands Moses to speak to the rock, but in his own frustration, Moses strikes the rock with his staff, perhaps entertaining a doubt in his mind as to whether the Lord would provide. The water gushes forth, but Moses is banned from entering the Promised Land in the last leg of the Exodus (Numbers 20:1–13).

9) The Vision of Water Sufficiency for All - Liberation also implies that.

In his last exhortation, Moses visualises the Promised Land:

“For the Lord your God is bringing you into a good land—a land with brooks, streams, and deep springs gushing out into the valleys and hills.” (Deut. 8:7)

And in Deuteronomy 33, he speaks of water from above and from the depths of the earth (v. 13), along with an abundant harvest of grain and wine, implying also the assurance of water.

So, on the fourth day of the Season of Creation 2026, we have the legendary Water Man of Faith, Moses—one whose life was restored from and through the waters; who witnessed and manifested the impact of human action upon water; who led a people to freedom through a watery passage; who played mediatory roles in the small and great “water wars” of his time, implying the divinely endowed human potential to find and use water; and who envisioned a land and a life blessed by the gift of life—water!

And for believers, Moses foreshadowed the Second Moses, the giver of the Life-giving Waters (Jn. 7:37-38).

We Need the Water Man/Woman Here

(From the net - not sure of the authenticity)

Here in Kochi, we are on the banks of the Chitrapuzha (literally, “picturesque river”). Across from the institution is now the infamous waste dump of Kochi Metropolitan City at Brahmapuram, evidently polluting the waters through seepage and rainwater flowing over the waste dump, and also polluting the air with noxious gases released in abundance, affecting people all around, including the 10,000-strong learning community of the campus.

I spoke to our Jesus Youth of Rajagiri School of Engineering & Technology to take up the challenges offered by the remembrance of the great Water Man, who provided water to the people: to identify local water issues, initiate experiments, establish models for managing waste without affecting water bodies, conserve water, reduce pollution, and clean polluted water.

മുംബൈനഗര സൈക്കിൾ സവാരികൾ 1995-97

മുംബൈനഗര സൈക്കിൾ സവാരികൾ 1995-97  

SH College Sports Club -
Refurnished for use - make 1990s

ഞാൻ മുംബൈ യാത്രകൾ ചെയ്യുന്ന ഘട്ടത്തിൽ മുംബൈ 'ബോംബേ' തന്നെ ആയിരുന്നു. പെട്ടെന്നൊരു ദിവസം പ്രവേശന പരീക്ഷയ്ക്കുള്ള അറിയിപ്പ് (പോസ്റ്റ് കാർഡ്) കിട്ടി. തീവണ്ടി യാത്രക്കുള്ള സംവരണം ഉറപ്പാക്കാൻ സമയമില്ല. (അന്നൊക്കെ, പൂനെ വഴിയാണ് മുംബൈക്ക് പോകുന്നത് - 36 മുതൽ 40 മണിക്കൂർ വരെ എടുക്കും). ആന വണ്ടിയിൽ മംഗലാപുരം എത്തി. അവിടെ നിന്നും ബോംബേക്ക് മഹാരാഷ്ട്ര സർക്കാറിന്റെ എസ്ടി (ST) വണ്ടിയിൽ. ഏകദേശം 24 മണിക്കൂർ യാത്രയുണ്ട്. ബോംബേയിൽ പ്രവേശിച്ച് ചെമ്പൂരിനടുത്ത് എത്തുമ്പോൾ ഇരുട്ടി തുടങ്ങി. പക്ഷെ, വഴിയിൽ, ടാറ്റ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സോഷ്യൽ സയൻസസ് എന്ന ഫലകം എന്റെ കണ്ണിൽ പെട്ടു. 

തുടർന്ന്, ആരൊക്കെയോ നിർദേശിച്ച സ്ഥലത്ത് ഇറങ്ങി. പിന്നെ ബോംബേയുടെ ജീവനാഡി എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന 'സബർബൻ ട്രെയിനി'ൽ (പ്രാദേശിക റെയിൽ) ആദ്യ അനുഭവം. ഒരു വിധത്തിൽ 'മലാഡിൽ ഇറങ്ങി. അവിടെയുള്ള CMI ഇടത്താവളത്തിൽ എത്തുപറ്റി. മുൻകൂട്ടി അറിയിച്ചിട്ടൊന്നുമല്ല എത്തുന്നത്. പക്ഷെ, മുഖ്യദൂതൻ (Archangel) എന്നുകൂടി അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന മത്തായി ആക്കപ്പടി അച്ചൻ  ഒരു വൈമനസ്യവും കാട്ടാതെ സ്വീകരിച്ചു. കിടക്കാൻ ഇടം തന്നു. ഭക്ഷണം തന്നു. എൻറെ സ്‌കൂൾ കാലം മുതൽ പരിചിതനാണ് തേവര തിരുഹൃദയ കലാലയത്തിൻറെ പ്രഥമ അദ്ധ്യാപകനായി 1980ൽ വിരമിച്ച മത്തായി അച്ചൻ. 

അദ്ദേഹത്തിന്റെ തനത് പാചകവിധിയിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന സൂപ്പ് തന്നു. ഉച്ച ചോറു വാർക്കുമ്പോൾ ഉള്ള കഞ്ഞിവെള്ളമാണ് അതിൻറെ അടിസ്ഥാനം. അതോട് മറ്റ്  ചേരുവകകൾ ചേർത്ത് മോശം പറയാനാകാത്ത ഒരു സൂപ്പ് അദ്ദേഹം ഉണ്ടാക്കിയിരുന്നു. 

അടുത്ത ദിവസം പ്രവേശന പരീക്ഷ, സംഘാത ചർച്ച - അഭിമുഖത്തിനായി, തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതിൻറെ അറിയിപ്പ്.  സന്ധ്യയായി - ഒന്നാം ദിവസം. 

രണ്ടാം ദിവസം - രണ്ട് അഭിമുഖങ്ങൾ. ആവശ്യപ്പെട്ട മേഖലയിൽ പ്രവേശനം. ഇനി നാട്ടിൽ പോയി തിരിച്ചു വരാൻ സമയമില്ല. രണ്ട് ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ സാമൂഹ്യപ്രവർത്തനത്തിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദ പഠനം ആരംഭിക്കയാണ്.  ഭാഗ്യത്തിന് ഹോസ്റ്റൽ സൗകര്യം ലഭിച്ചു. ഒരു മുറിയിൽ മൂന്ന് ഇരുനില കിടക്കകൾ.  ഭാരതത്തിൻറെ  വൈവിധ്യം അറിയിക്കുന്ന 6 വിദ്യാർത്ഥികൾ. 2 മറാഠികൾ, ഒരു UP ബ്രാഹ്മണൻ, ഒരു AP ദളിത് വംശജൻ, ഒരു ജാർഖണ്ഡ്‌ ഗോത്രവർഗക്കാരൻ, ഒരു മലയാളി ക്രൈസ്തവൻ.  6 പഠന മേശകൾ. പൊതു ശൗച-സ്നാന മുറികൾ. 

ഇനിയും രണ്ടു നാൾ ഉണ്ട്. ചെംബൂർ പരിസരം കറങ്ങി - ഒരു avon (എ-വൺ) സൈക്കിൾ, യോഗ പരിശീലിക്കാൻ ചൗക്കാളം  എന്ന് ഞങ്ങളൊക്കെ പറഞ്ഞിരുന്ന ഒരു  'ജമുക്കാളം' എന്നിവ സംഘടിപ്പിച്ചു.  അന്ന് ആ സൈക്കിളിന് വില 1500 ക.  തയ്യാറെടുപ്പ് പൂർത്തിയായി. 

പിന്നെയുള്ള രണ്ടു വർഷങ്ങൾ അന്നത്തെ ബോംബേയുടെ ഒരുവിധം എല്ലായിടവും ആ ഇരുചക്ര ശകടത്തിൽ കറങ്ങി.  അപ്പോഴേക്കും ബോംബേ മുംബൈ ആയി മാറിയിരുന്നു.   പക്ഷെ, ഇന്നത്തെ മേൽപാതകളോ, മെട്രോ ട്രെയിനോ ഒന്നുമില്ല.  നല്ല തിരക്കുണ്ടെങ്കിലും, ഗതാഗതം ഒരു പരിധി വരെ അച്ചടക്ക  പൂർണ്ണം.  പൊതുവിൽ നിരപ്പായതു കൊണ്ട് എവിടെയും ക്ലേശമില്ലാതെ പോകാം. വടക്ക് മലാഡ്, തെക്ക് പടിഞ്ഞാറ് നരിമാൻ പോയിൻറ്, കിഴക്ക് കല്യാൺ, തെക്ക് കിഴക്ക് പൻവേൽ ഒക്കെ എൻറെ സൈക്കിളിൻറെ ആരത്തിൽ പെടുന്നു. 

ഏറ്റവും കൂടുതൽ യാത്ര കിങ്‌സ് സർക്കിളിനടത്തുള്ള ചിൽഡ്രൻ'സ് എയിഡ്  സൊസൈറ്റി  'ജുവനൈൽ ഹോം' സയണിലേക്കാണ്. അവിടെയുള്ള കേന്ദ്രത്തിൽ കുറ്റകൃത്യങ്ങളിൽ പിടിക്കപ്പെട്ടവരോ, അതോ പര്യാപ്തമായ കുടുംബസംരക്ഷണം ഇല്ലാത്തവരോ ആയ 16 വയസ്സിന് താഴെയുള്ള കുട്ടികളാണ് അതിലെ അന്തേവാസികൾ.  എൻറെ  പരിശീലന പങ്കാളിയായിരുന്ന രഷ്മി ഇന്ന് വിദേശത്തെവിടെയോ ജോലി ചെയ്യുന്നു. മറ്റൊരു ഫീൽഡ് വർക്ക് പങ്കാളി റിഞ്ചിൻ  ശർമ്മ, ഛത്തിസ്‌ഗഢിലെ ചൂഷിത വിഭാഗങ്ങൾക്കിടയിൽ കഥാപുസ്തകങ്ങളിലൂടെയും, ചലച്ചിത്രത്തിലൂടെയും വിദ്യാഭ്യാസ അവബോധന പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുന്നു. അവരുടെ ഈ കൃതികൾ പല തലത്തിൽ ശ്രദ്ധയും പ്രശംസയും പിടിച്ചു പറ്റിയിരിക്കുന്നു. അതൊക്കെ കാണുമ്പോൾ 'സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തനം' ഒരു ഉപജീവനമാർഗത്തിനുള്ള സേവനവൃത്തിയിലും ഉപരിയാണെന്ന ബോദ്ധ്യവും ഉന്മേഷവും ലഭിക്കുന്നു - സ്വയം അപ്രകാരം ഒന്നും ഉയർന്നില്ലെങ്കിലും! 

എൻറെ സൈക്കിളിൻറെ മറ്റ് ഗന്തവ്യങ്ങൾ  - BARC (Bhaba Atomic Research Centre) - ലെ ചെറിയ ഷെഡ്‌ഡിലും, ചെമ്പൂർ - ഗോവണ്ടി അസ്സീസി നഗർ ഇടവകയിലും, ഇടക്കൊക്കെ ബാന്ദ്രയിലെ പരിശുദ്ധ മാതാവിൻറെ തീർത്ഥകേന്ദ്രത്തിലും  (മലയാളം ലാറ്റിൻ), ചെമ്പൂർ  OLPH പള്ളിയിലും, മാൻഖുർദിലെ തമിഴ് സമൂഹത്തിനും (തമിഴ്) ദിവ്യബലി അർപ്പിക്കാനായുള്ള  യാത്രകൾ. 

എൻറെ ഗ്രാമവികസന പരിശീലന കേന്ദ്രമായിരുന്ന ജാംഭുൽ പാഡയിലേക്ക് ചേമ്പുർ മലയാള ഇടവകയിലെ ഏതാനും ചെറുപ്പക്കാരൊപ്പം രണ്ടു ദിവസത്തെ സൈക്കിൾ യാത്ര നടത്തിയതാണ്, അതിലെ ഏറ്റം മെച്ചപ്പെട്ട പ്രകടനം. (ആശ്ചര്യകരം എന്നു പറയേണ്ടി വരും - അന്ന് 80-100 കി.മി.ദൂരം ഉണ്ടായിരുന്ന ജാമ്‌ഭുൽ പാഡ ഇന്ന് പുതിയ 'ശിവ്‌ഡി നവ്‌ഹാ ഷേവ അടൽ സേതു' വഴി കേവലം 31 കി.മി ആയി കുറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ആ സേതു വഴി ഒരു യാത്ര പോകണം എന്നത് ഇപ്പോൾ എൻറെ 'ബക്കറ്റ് സൂചിക'യിൽ പെട്ടിരിക്കുന്നു.) 

അത്ഭുതം എന്ന് പറയാം - ഈ രണ്ടു വർഷങ്ങളിലും ഒരു പ്രാവശ്യം പോലും എൻറെ AVON എന്നെ ചതിച്ചതായി ഓർക്കുന്നില്ല. സ്വന്തമായി ഒരു പമ്പ് പോലും ഇല്ലാതെ (അന്ന് അത് പോലും ഒരു ആർഭാടമായേ തോന്നിയിരുന്നുള്ളൂ) - in the old-fashioned way - അടുത്തുള്ള സൈക്കിൾ ഷോപ്പിൽ പോയി, 25-50 പൈസ മുടക്കി, ചക്രങ്ങളിൽ കാറ്റ് നിറച്ച്, ഞാൻ അത് കൊണ്ടുനടന്നു.  

ആശ്ചര്യകരമായ മറ്റൊരു കാര്യം - ബോംബേയിലെ മഴ - അത് ജൂൺ മുതൽ ഒക്ടോബർ പകുതിവരെ തകർക്കുന്ന മഴയാണ് - എൻറെ സൈക്കിൾ സവാരിഗിരിഗിരിയിൽ കാര്യമായ ഒരു തടസ്സവും സൃഷ്ടിച്ചതായി ഓർക്കുന്നില്ല എന്നതാണ്. കുടയും കോട്ടും ഒന്നും ഇല്ലാഞ്ഞിട്ടും. 

രണ്ട് വർഷ പഠനം പൂർത്തിയാക്കി ആ ശകടത്തിൽ തിരികെ കൊച്ചിയിൽ എത്തണം എന്നായിരുന്നു ആഗ്രഹം. നാട്ടിൽ പോയി, കൈവശം ഉണ്ടായിരുന്ന ജംഗമ വസ്തുക്കൾ അവിടെ എത്തിച്ച ശേഷം മറ്റൊരു മത്സര പരീക്ഷയ്ക്കായി ബോംബെയിൽ എത്തി. പൂർത്തിയാക്കി. തിരികെ യാത്ര ആഘോഷമായി ആരംഭിച്ചു. കല്യാൺ രൂപതയിലെ അച്ചന്മാരുടെ ഒത്തുചേരലിൽ പങ്കെടുത്ത്, പുതിയ മെത്രാൻ  അഭിവന്ദ്യ തോമസ് ഇളവിനാലിനാൽ കൊടി താഴ്ത്തി വിട്ട എന്റെ ശകടം പിന്നെ നിൽക്കുന്നത്,  ലോണാവ്‌ല ഖണ്ടാല ചുരം  വഴി സഹ്യൻറെ ഭോർ ഘാട്ട്  താണ്ടി (മിക്കവാറും സൈക്കിൾ ചവിട്ടി തന്നെ, ഏകദേശം 1 കി മി മാത്രം ഉന്തിയും) പൂനെയിൽ ആണ്. ഏകദേശം 150 കി മി. ഒരു പത്ത് ദിവസം കൊണ്ട് കൊച്ചി എത്താം എന്നായിരുന്നു എൻറെ കണക്കുകൂട്ടൽ. 

മറ്റു പലരുടെയും എന്ന പോലെ എന്റെയും ഗുണകാംക്ഷിയായ മാരിയുസ് അച്ചൻ സ്നേഹപൂർവ്വം, എന്നാൽ ഒട്ടൊരു അത്ഭുതത്തോടും ഒട്ടേറെ ആശങ്കയോടും കൂടെ എന്നെ സ്വീകരിച്ചു.  പക്ഷെ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ആശങ്ക എൻറെ അന്നത്തെ ബോസ്സ്, ഇന്നത്തെ കരിയിൽ മെത്രാപ്പോലീത്തയുടെ അടുത്ത് ഫോൺ സന്ദേശമായി എത്തി.   അദ്ദേഹം ദൂരഭാഷണത്തിലൂടെ നൽകിയ സന്ദേശം പ്രോത്സാഹനജനകമായിരുന്നില്ല. പിന്നെ, മാരിയുസ് അച്ചന്റെ നിർബന്ധവും - എല്ലാം കൂടെ ഇരുചക്രം പൂനെയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച് (മാരിയുസ് അച്ചൻ അത് ഏറ്റെടുത്ത് 1500 ക നൽകി, ടിക്കറ്റും എടുത്തു തന്നു.) തീവണ്ടിയിൽ നാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി.  പിന്നെ 24 വർഷങ്ങൾ - തിരക്കിട്ട അധ്യാപന-ഭരണ ചുമതലകൾ! അപ്രകാരം ഒരു അവസരം കൈവന്നില്ല. അതിപ്പോഴും ഒരു നഷ്ടമായി നിൽക്കുന്നു. ഇക്കാര്യം, ഈ വർഷം, സന്ദര്ഭ വശാൽ, മാരിയുസ് അച്ഛനും കരിയിൽ മെത്രാപ്പോലീത്തയും ഓർക്കാൻ ഇട വന്നു. രണ്ടു പേർക്കും അതിൽ ഖേദമില്ല - ഖേദം എനിക്ക് മാത്രം. 

ഇതിങ്ങനെ എഴുതിപ്പോയി എന്നേ ഉള്ളൂ. മുംബൈ യാത്രയുടെ തനിമ 'മുംബൈ ലോക്കൽ' (സബർബൻ) ട്രെയിൻ യാത്ര തന്നെയാണ്. അതിൻെറ അനന്യ സ്വഭാവം ഇന്നും മാറിയിട്ടില്ല, എന്ന് വേണം വിചാരിക്കാൻ. അതിനെക്കുറിച്ച്, പിന്നീടെപ്പോഴെങ്കിലും. 

പിൻകുറിപ്പ് - സൈക്കിൾ വിറ്റ് കിട്ടിയ പണം കൊണ്ട് നാട്ടിൽ വന്ന് ഒരു പുതിയ സൈക്കിൾ വാങ്ങി - ഗിയർ ഒക്കെ ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് തോന്നുന്നു. പക്ഷെ എനിക്ക് അത് അത്ര ബോധിച്ചില്ല. ഏകദേശം രണ്ടു വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം എൻറെ ഒരു സുഹൃത്ത് അത് 1000 ക. നൽകി എൻറെ അടുത്ത് നിന്ന് താല്പര്യപൂർവ്വം വാങ്ങി. അതേ തുകയ്ക്ക് മറ്റൊരു സുഹൃത്തിൽ നിന്നും  ഞാൻ വാങ്ങി - അവൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന BSA സൈക്കിൾ, 25 വർഷമായി എന്റെ ഔദ്യോഗിക വാഹനമായി ഓടുന്നു - രജത ജൂബിലി പൂർത്തിയാക്കി. പക്ഷെ, 2026-ൽ, അതൊന്ന് മൊത്തത്തിൽ ചവിട്ടുയോഗ്യമാക്കാൻ Reuse - Repair മന്ത്രം ജപിക്കുന്ന എനിക്ക് 4500 ക മുടക്കേണ്ടി വന്നു.  But, still no regrets!! 

World Coconut Day

https://www.facebook.com/share/p/1ERVSXYAA3/ 

Sep. 2, 2026

World Coconut Day 2026 - “Coconuts in Times of Uncertainty: Securing Food, Energy, and Livelihoods.”

I am doubly glad today – to be in Keralam - the land of Keram as we celebrate Coconut Day (one of the narratives on the name Keralam is based on Keram – a synonym for Cocos nucifera in Malayalam. Sanskrit gives it the name ‘Narikela’, from which perhaps, we have the Hindi ‘naariyel’ and perhaps, it is from the Malayalam – naalikeram, or perhaps, it is the other way about). In everyday Malayalam, the name we use for this palm tree is 'thengu' (തെങ്ങ്). 

I learn that the now famous name ‘Coconut’ owes it origin to Portuguese (Coco – a grotesque face or a bogeyman – with its triple eyes when unhusked) and nut from English.

Coconut palms are considered native to the coastal South Americas, Indian subcontinent and Southeast Asian nations. For Keralam, it is the state tree.

Secondly, when it comes to celebrating the Season of Creation, Coconut Day fits aptly as the Tender Coconut with its liquid endosperm, perhaps, one of the best filtered, natural, healthy, sweet and soft drink serving as a ‘natural electrolyte’ with a rich content of potassium. At our homes, we looked forward to the sweeter coconut water, when the kernel used to be extracted for curries and domestic savouries. The inflorescence of Coconut produces the best sweet drink, which when fermented becomes the natural alcohol ‘Toddy’ usually termed ‘kallu’ in Malayalam, though the unadulterated toddy is hardly available anywhere, in spite of the distribution of almost one shop every square kilometre of the state of Keralam. 

While the modern Keralam embraced the so-called western alcoholic spirits tightly, the local drink had lost its charm and it has become rather notorious for the spurious version being sold through these outlets. In the past two decades, it is becoming fashionable for families to dine at rather sophisticated 'kallu shap' (Toddy Shops), with the famed 'shaap curry' made available with the unfermented or minimally fermented and sweet toddy. 

When Climate Change threatens our food security and food safety, coconut can be promoted as a food, drink and a very healthy ingredient for food, in addition to the potential for edible oil from the nut, and products for domestic utility, furniture and fibre. 

The 21st century Keralam is facing the shortage of skilled labour to tap the potential of this kalpa vrksham of the state - for harvesting the nuts from the tall trees, and for tapping toddy from the top of the trees. The challenge is being overcome by either letting the nuts to fall and then gather them, and by substituting the tall varieties with the dwarf varieties. My impression is that the new hybridized varieties lack the charm of the old time tall palms not only in their appearance, but also in the quality of the nuts. 

When compared to the scenario two decades ago, now it appears that there is greater demand for coconut for a healthy drink, than for its other domestic and commercial purposes (to flavour the Kerala or West-coast curries and for extracting oil).  Now, tender coconuts are available in Delhi and in the towns of UP at almost the same price as they are sold in Keralam. The business opportunities in packaged drink from coconut has yet to grow in India, when compared to countries like Indonesia, Thailand or Srilanka. The efforts by Coconut Board to promote the phloem sap of coconut palm like 'Neera' are yet to taste success. 

In the 1960s and 70s, coconut had a centre stage in an economy that supported various aspects of life - food, fuel, furniture and housing.  Today, it has been reduced to the domain of food, and there too its potential remains to be tapped. I would say, in those days, at least 40% of the Kerala houses had roofs thatched with coconut palm fronds, which used to be changed once in two or three years - making what is considered today as arboricultural waste or bio-waste, a unit of explicit economic value.  

For a road-traveller in South India, I would put tender coconut as the best option for food and drink on the way. Yes, the solid endosperm (coconut meat) combined with a bite of jaggery or ground-nut chikki (kappalandi mithai) could serve as a very safe and healthy food for the way. 

I thank the Creator for this wonderful gift of life!! 

Bp Gregory Karotemprel CMI - A Leader who never lost his simplicity

I receive the news of the departure of Bp Gregory today. May he rest in peace! 

His name is familiar to me since early 1970s. My elder brother's school stories included Fr Gregory, Fr Aaron, Fr Silas, Fr Yesudas, Fr Pullopilly, John sir, Xavier Sir, Krishnan sir, Manjooran sir. I vividly recall him narrating the farewell for Fr Gregory as he went for higher studies in USA. Every student was given a memento - an cream-coloured eagle on a black pedestal. I think he completed his studies and returned to the school, and took charge as the Principal. 

However, my first personal encounter with him was at the South Railway station. In those days, in spite of having very limited communication facilities, we used to get information regarding Bp Gratian's arrival and departure. He was to many of Thevara families a family friend, because of his work among the youth and involvement with KCSL.  On completing SSLC, I had this urge to join the CMIs, and the first figure that came to my mind was Bp. Gratian. I came to know that he was boarding train to Delhi from Ernakulam South. And I reached there before time, taking a platform ticket. And I was surprised to see Fr Gregory accompanying him - to see him off. I didn't know that he was the provincial, and that Bijnor mission was under Rajagiri Province. When I revealed my intention, Bp Gratian responded with a question: 'Bijnorilekkalle"? (Aren't you opting for Bijnor?).  Nothing of that sort had occurred to me - however, I responded without hesitation, 'yes'. Listening to this conversation, Fr Gregory responded: That is alright. However, you attend the camp that is going to be organised at Kalamassery.'  It was to happen in a few days' time.  We had a prolonged camp of about 15 days. I think he came and addressed us once during the camp. Then all those things happened almost mechanically. I joined the CMIs and stayed at Kalamassery, close to the provincial house, for almost a month. Perhaps, we were met by him again during that time. Then we left for Bijnor (study house at Meerut). 

At Meerut, he visited us formally as part of the Canonical visit, and I was surprised (taken aback) to receive a correction from him, in the light of the feedback he had received from the community (fellow seminarians, perhaps, the seniors - we were about 30 young men in a small place, and I had felt at home with almost all). The correction was about the need to grow in humility, and the impression was that I was proud.  I don't remember what measures I took be humble.  In 1982, he visited us again. This time, as he came to Delhi, and received the confirmation that he was to be the bishop of Rajkot in the vacancy arising from the demise of Bp Jonas Thaliath. He spoke very freely, happily and frankly. To some query from my part, he responded that there were some efforts to take away the opportunity of Bishopric from the province, and then the province had applied some pressure; and that when it was offered 'he had accepted the same in all Christian humility'. These were his very words. Looking back, I feel surprised that at that stage of our formation we could be so free to ask such questions and that he could respond to it so candidly - though to this day, I have not inquired with anyone what could have been those sources of pressure. 

During my major seminary days, I made a detour on my trip back to Bijnor, via Rajkot. As the Bishop, he was very welcoming, and even offered to send me to Bhuj by airplane as travelling by road would have taken almost half a day. Unfortunately, that particular day there was no flight from Rajkot to Bhuj. 

I am surprised to recall that I heard about online marketing for the first time from him, during some casual conversation he was having with the seminarians. The platform was just beginning to take shape. However, he described how this happens and that shows his keenness to learn new things. On becoming the bishop, at the age of 50, he was able to learn Gujarati and I trust he was able to manage a conversation or public address in Gujarati. 

I have never found him to be a very impressive or insightful public speaker or orator. However, he had some magical influence on people. Two major ventures of Kochi province in the social realm - Sahrudaya and KRIPA had their origin under his guidance and support I guess - definitely, the latter. When I had the opportunity to head the latter, I repeatedly heard laudatory references to his vision from those public figures who were roped into the KRIPA governing body at his initiative. 

He seemed to have had great popularity among the members of our province to have been elected as the provincial at a very young age.  The idea of planting rubber on the slopes of Rajagiri was perhaps his - the Kanjirappally streak running in him. At least I have heard him making such a claim, though in passing. I had also heard about his enthusiasm for gardening, especially for the roses. 

However, his talent for initiating projects became much more evident during his long tenure as the Bishop of Rajkot. Christ Hospital, the culturally tuned Prem Mandir Cathedral, Christ College - the first NAAC accredited college of Gujarat, promotion of village ashrams, two journals - one missiological and the other, theological, with hardly having any such ecclesiastical training - I have observed all these emerging during his tenure.  Perhaps, he was open to suggestions from others, or else, he was a treasure house of initiatives - that is the impression I have of him. 

After his retirement, I was inspired and happy to see him living ashram life at the provincial house as a regular member of the CMIs and enjoying that life. Reaching his 90th birthday, it was indeed sad that he lost his sight, and I am given to understand there was no guarantee of sight, even if a very expensive procedure is done - just a chance; and that at that advanced age, it wasn't worth that risk. However, he appeared reconciled to the idea, and went about involving in all the activities of the house - taking part in prayers, enjoying company and relishing food. 

In 2021, though his eyes were beginning to fail, I was happy to note that he could recognise me when I met him as we were bidding farewell to beloved Fr John Naduvathussery.  I could meet him again in 2024 at a gathering of Rajkot mission in Rajkot, and had the privilege of his company during the meals.  

I feel he has to his credit a life lived well and full. Though he was known to have formed his opinion regarding individuals which stuck with him - positive or negative; generally, I sense that he was a leader with very few enemies. These statements are tentative, they are just my impressions. I feel that he had knack to get things done without generating (much) animosity.  And though the Rajagiri students and the seminarians didn't seem to take him very seriously, I sensed a kind of affection in all of them toward Bp Gregory (Gregory achan). 

I am glad to remember that he was a student of Sacred Heart College, with two other bishops of almost the same age - perhaps of the same period - in the league - beloved Bp Gratian Mundadan of Bijnor and late Rev. Bp. Paul Chittilappally of Thamarassery.  Regret that I could never had the privilege of inviting him to the campus while I was serving it. 

May his beloved soul rest with the Lord! May his good works endure. 

Thaliyadil Avira Shouriar - Vellichayan

തളിയാടിൽ അവിരാ ശൗര്യാർ -  വല്ലിച്ചായൻ - ഒരു പ്രതിഭാസമാകുന്നത് ...

എൻറെ പ്രിയ സഹോദരി ബിജി, ഇച്ചായാനെക്കുറിച്ച്* ഒരു പുസ്തകം രചിക്കുന്നുവെന്നും അതിൽ എൻറെ ഒരേടും ഉണ്ടാകണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ, സന്തോഷം തോന്നി. പല ബന്ധുക്കളും മിത്രങ്ങളും വേർപെടുമ്പോൾ, ഞാൻ സ്വമേധയാ എന്തെങ്കിലും ഒക്കെ അങ്ങനെ കുറിക്കാറുണ്ട്. പക്ഷെ, പ്രിയപ്പെട്ട മറ്റു പലരുടെയും കാര്യത്തിൽ അത് ഉണ്ടായിട്ടില്ല. അമ്മച്ചിയും ഇച്ചായനും പോയിക്കഴിഞ്ഞ് കുറേക്കാലശേഷം ഞാൻ അവരെ ഓർത്തു കുറിപ്പുകൾ എഴുതി. 

വല്ലിച്ചായൻ  വിടവാങ്ങിയിട്ട് ഇപ്പോൾ ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞു. ഒരു പ്രദേശത്തോടും അവിടെ ഒരു ഭവനത്തോടും, അത് നിലനിന്നിരുന്ന തൊടിയോടും എല്ലാം ഞങ്ങളെ ഒരുപാടുപേരെ ചേർത്തു നിർത്തിയിരുന്ന രണ്ടു പേർ യാത്രയായി. അത് തുടരാൻ മറ്റാരുമില്ലാത്ത വിധം.  അതുകൊണ്ട് ബന്ധങ്ങൾ അറ്റു പോയി എന്നില്ല. ആധുനിക യാത്രാ-ആശയവിനിമയ സങ്കേതങ്ങൾ വഴി അവ ദോഷമില്ലാതെ നിലനിൽക്കുന്നു. 

വല്യപ്പച്ചൻ (അപ്പൻ) യാത്രയായപ്പോൾ (1978) കുഞ്ചായൻ വളരെ പ്രതീക്ഷയോടെ എന്നോട് ഒരു കുറിപ്പ് എഴുതാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു.  നടക്കാതെ വന്നപ്പോൾ, കുഞ്ചായൻ തന്നെ മുൻകൈ എടുത്ത് ഒരു കേട്ടെഴുത്ത് പോലെ തരക്കേടില്ലാത്ത ഒരു ഓർമ്മക്കുറിപ്പ് എന്നെകൊണ്ട് തയ്യാറാക്കി, കുടുംബദീപത്തിൽ കൊണ്ട് കൊടുത്തു. തിരിഞ്ഞു നോക്കുമ്പോൾ, നിശ്ചമായും പ്രസിദ്ധികരിക്കേണ്ട ഒരു രചന യായിരുന്നു അത്  എന്നെനിക്കു തോന്നുന്നു. പക്ഷെ, അതുണ്ടായില്ല. 

ഇന്ന്, അപ്പൻറെ മൂത്ത മകൻറെ സ്മരണയിൽ ഒരു കുറിപ്പ് എഴുതാൻ എനിക്ക് അത്രയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നില്ല. 

എന്റെ വ്യക്തിഗത സ്മരണകൾ അത്രമേൽ ഉണ്ടാകാൻ ഇതര സഹോദരങ്ങളെ  അപേക്ഷിച്ച് സാദ്ധ്യത കുറവാണ്. കാരണം, സ്‌കൂൾ കാലം കഴിഞ്ഞ്, നാട് തന്നെ വിട്ടു പോയ ഞാൻ പിന്നെ ബന്ധുവൃത്തങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത് ഏകദേശം ഒരു 15 കൊല്ലങ്ങൾ കഴിഞ്ഞ് ഒരു വൈദികാനായിട്ടാണ്. അതിനിടയിൽ, വളരെ അപൂർവ്വമായ ചില കണ്ടു മുട്ടലുകൾ. 

വിളിപ്പേര് സൂചിപ്പിക്കുംപോലെ ഞങ്ങൾ 21 അനന്തരവർക്ക് ഏറ്റവും മുതിർന്ന കാരണവർ ആയിരുന്നു, വല്ലിച്ചായൻ.  എൻറെ അമ്മയും, വെച്ചൂരെ എൻറെ കുഞ്ഞമ്മയും മക്കളുടെ പഠനം, ആരോഗ്യ പരിപാലനം, സമ്പാദ്യ നിക്ഷേപം  എന്നീ കാര്യങ്ങളിൽ എല്ലാം മാർഗ്ഗ നിർദ്ദേശം സ്വീകരിച്ചിരുന്നത് വല്ലിച്ചായനിൽ നിന്നായിരുന്നു. 

രണ്ടാം തരത്തിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ, വഴിക്കവലയിൽ വച്ച് സൈക്കിൾ നെഞ്ചിനുമുകളിൽ കയറി പോയ കാര്യം വല്ലിച്ചായനോട് പറയുന്നതും, വല്ലിച്ചായൻ നിർബന്ധ പൂർവ്വം ഒരു X-റേ എടുപ്പിക്കണമെന്നും, വാരിയെല്ലിന് തകരാറൊന്നും പറ്റിയിട്ടില്ല എന്ന് ഉറപ്പാക്കണമെന്ന് പറയുന്നതും എന്റെ ഓർമ്മയിലുണ്ട്. ആദ്യമായി X-റേ എന്ന കാര്യം കേട്ട ഞാൻ പരിഭ്രമിച്ച് അതൊന്നും വേണ്ടെന്ന് പറഞ്ഞതും, അതിൽ ഭയപ്പാടിൻറെ കാര്യമൊന്നും ഇല്ല എന്ന് വല്ലിച്ചായൻ  ആശ്വസിപ്പിച്ചതും ഓർക്കുന്നു. 

സ്‌കൂൾ കാലത്തിൽ, രണ്ടോ മൂന്നോ തവണ, ഞങ്ങൾ സഹോദരങ്ങൾ 'അമ്മ വീട്ടിൽ വന്നു താമസച്ചിരുന്ന കാലത്ത് വല്ലിച്ചായൻ ഞങ്ങളെ സ്വീകരിച്ചിരുന്ന രീതികളാണ് മനസ്സിൽ നിറഞ്ഞു നിൽക്കുന്നത്.  ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ DPEP എന്ന അനുഭവജന്യമായ വിദ്യാഭ്യാസ പദ്ധതിയെക്കുറിച്ച് ചിന്തയൊക്കെ പരക്കുന്നതിന് മുൻപേ, വല്ലിച്ചായൻ ഇച്ചായൻറെ മക്കൾക്കും, അവധിക്കാലത്ത് വന്നിരുന്ന ഞങ്ങൾക്കും, അപ്രകാരമുള്ള ഒരു ഉത്തമ അധ്യാപകനായിരുന്നു. 

ഞങ്ങളുടെ ഇച്ചായൻ, ഞങ്ങളെല്ലാം പ്രായപൂർത്തിയെത്തും വരെ, അല്ലെങ്കിൽ വീട് വിടും വരെ, ഒരു കർക്കശൻ എന്നൊക്കെ വിശേഷിപ്പിക്കാവുംവിധം ഒരു അതി ഗൗരവക്കാരനായ പിതാവായിരുന്നു. ഇച്ചായൻറെ മുൻപിൽ വന്നു പെടാതിരിക്കാൻ ആണ് എന്നെ പോലുള്ള തെമ്മാടികളുടെ നോട്ടം.  പക്ഷെ, തളിയാടിൽ വരുമ്പോൾ, ആധുനിക രക്ഷാകർതൃത്ത  (modern parenting) തത്വങ്ങൾ ഉൾക്കൊണ്ട ഒരു ചൊല്ലുവളർത്തൽ ആണ് ഞാൻ കണ്ടത്. മക്കൾ സ്വതന്ത്രമായി വെല്ലിച്ചായനുമായി ഇടപഴകുന്നു. ഇത് അത്രമേൽ അന്ന് ഞാൻ ഗ്രഹിച്ചില്ല. എന്നാൽ ഇന്ന് തിരിഞ്ഞുനോക്കുമ്പോൾ, പ്രത്യേകിച്ച്, സാമൂഹ്യപ്രവർത്തനത്തിൻറെ ഒരു പിന്നാമ്പുറത്തു നിന്നും നോക്കുമ്പോൾ,  അത്  ഒരു മികച്ച പരിശീലനമായിരുന്നുവെന്ന് ഞാൻ മനസ്സിലാക്കുന്നു. (പക്ഷെ, അതുകൊണ്ട് എൻറെ 'ഖഡൂസ്' ഇച്ചായനെക്കുറിച്ച് എനിക്കുള്ള മതിപ്പ് ഒരു പൊട്ടും കുറഞ്ഞിട്ടില്ല). പിൽക്കാലത്തു ഒരിക്കൽ (ഒരേ ഒരിക്കൽ) കുറച്ച് സമയം തളിയാടിൽ ചെലവഴിച്ചപ്പോൾ, വല്ലിച്ചായൻ ഒരു പുസ്തകം തന്നു - ഫാ. വർഗീസ് പോൾ SJ എഴുതിയ  "കുട്ടികൾ എന്തു പിഴച്ചു?" എന്ന കൃതി. ഞാൻ ഒറ്റ ഇരിപ്പിൽ അത് വായിച്ച് തീർത്തു.  അതിലെ പല തത്വങ്ങളും വല്ലിച്ചായൻ പണ്ടേ ഉൾക്കൊണ്ടിരുന്നു. 

ഏറ്റവും രസകരമായിരുന്നത് ആഘോഷമായ പൂച്ചാക്കൽ ചന്തയിലേക്കുള്ള കാൽനട സവാരിയായിരുന്നു.  തേവരയിൽനിന്നും വരുന്ന ഞങ്ങൾക്ക് ഏകദേശം 2 കി.മി. വരുന്ന നാട്ടുവഴിയിലൂടെയും, മറ്റ്  പറമ്പുകളിലൂടെയും ഉള്ള  ആ നടത്തം, താരതമ്യേന വലിയ ഒരു നടത്തം ആയിരുന്നു. അത് ലഘൂകരിക്കാൻ, വല്ലിച്ചായൻ ഒരു 50:50 സൂത്രവാക്യം നടപ്പാക്കി.  50 വരെ എണ്ണി ഓടുക, പിന്നെ അൻപത്, നടത്തം. (ഒരു പക്ഷെ, വല്ലിച്ചായന്റെ സ്കൗട്ട് പരിശീലനത്തിൽ നിന്നോ മറ്റോ ആർജ്ജിച്ചതാവാം). ചന്തയിലേക്ക് പോകുമ്പോൾ ഉള്ള ബിൽഡ് അപ്പ് ഒട്ടും മോശമായിരുന്നില്ല - എന്തെല്ലാം  മേടിക്കണം, എന്തിന് ഉപയോഗിക്കണം, തുടങ്ങിയുള്ള കാര്യങ്ങൾ! ഏറ്റവും, ഓർത്തിരിക്കുന്നത്, പിടയ്ക്കുന്ന വരാൽ (അന്നൊക്കെ, ഞങ്ങളുടെയിടയിൽ 'ബ്രാൽ') മേടിക്കുന്നതും, അതിനെ എങ്ങനെ പാചകം ചെയ്യും എന്നതും ഒക്കെയാണ്. 

ഞങ്ങൾ അപ്രകാരം കൂടുമ്പോൾ, എന്തെങ്കിലും കാരണം ഉണ്ടാക്കി, വികാരിയച്ചനെയും വീട്ടിൽ വിളിച്ചിരുന്നത് ഓർക്കുന്നു. അങ്ങനെ ഒരു സമ്പ്ര ദായമൊന്നും, ഞങ്ങളുടെ അങ്ങോട്ട് അധികം കണ്ടിട്ടില്ല. ഇന്ന് ഒരു 'അച്ചനായിരിക്കുമ്പോൾ' തോന്നിപ്പോകുന്നു, 'എത്ര നല്ല ആചാരങ്ങൾ'! ഈ ആചാരങ്ങൾ തളിയാടി ശാഖകൾ പലതും, പ്രത്യേകിച്ചും നമ്മുടെയൊക്കെ കാരണവരായ വാവച്ചായനെ കേന്ദ്രീകരിച്ച്  ഒട്ടൊക്കെ നിലനിർത്തി കൊണ്ട് പോരുന്നു - പക്ഷെ, അതിൽ ഏറ്റവും സക്രിയമായ അനുഭവം, ഇച്ചായൻറെ അനന്തരവന്മാരായ  അബി, ഷിബി, (വ്യക്തിപരമായി, രാജേട്ടൻ), എന്നിവരിൽ നിന്നുമാണ്. 

ഒരു യോഗം എങ്ങനെ സംഘടിപ്പിക്കണം, അതിൽ എങ്ങനെ കാര്യപരിപാടികൾ ക്രമീകരിക്കണം എന്ന് തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ, അത്തരം കുടുംബവേദിയിൽ, വല്ലിച്ചായനിൽ നിന്നും  കിട്ടിയ നിർദ്ദേശത്തിൽ നിന്നുമാണ്, സ്‌കൂൾ കാലത്തേ, എനിക്ക് ഒരു ആശയം ഉൾക്കൊള്ളാനായത്. 

മറ്റൊരു അനുഭവം, ഒരു അയൽപക്ക ഉത്സവം പോലെ നടന്ന, പുര മേയൽ ആണ്. സാമാന്യം വലിയ തളിയാടി പുരയുടെ മേൽക്കൂര മൊത്തം നീക്കുന്നു; പല്ലി, പഴുതാര തുടങ്ങിയ ജീവികളും വിസ്ഥാപിക്കപെടുന്നുണ്ട്. തയ്യാർ ചെയ്തിരിക്കുന്ന പുതിയ മെടഞ്ഞ ഓലകൾ ക്രമമായി കെട്ടുന്നു.  മൊത്തം പുര - മച്ച് അടക്കം - വൃത്തിയാവുന്നു. ഇടക്ക് ചായ, ഉച്ചക്ക് ഊണൊ - കഞ്ഞിയോ ഒക്കെ ഉണ്ട്. 4 മണിയോടെ എല്ലാം ഭദ്രം.  എത്ര വലിയ ആസൂത്രണം - മഴ പെയ്യാത്ത ദിവസം; സാധന സാമഗ്രികൾ, കേടു പൊക്കുന്നതിന്നാവശ്യമായ വസ്തുക്കൾ, ആൾ ബലം, ഭക്ഷണം... വലിയ event management ആണ് - തികച്ചും സാമാന്യമായ ഒരു ദിനചര്യ പോലെ നടന്നു പോയത്.  അതിന്റെയൊന്നും ഒരു പടം പോലും ഉണ്ടാവില്ല. 

പിന്നീട് വരുമ്പോൾ മുകളിൽ ഓട് കയറി.  പിന്നെയും ഒരു 2 പതിറ്റാണ്ട് -  അജിയുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ ആധുനിക ചൂട് കെട്ടിടം.  ഇന്ന് സുസ്ഥിര ജീവിത ശൈലിയുടെ വക്‌താവായി നടക്കുമ്പോൾ, അത്തരം ഭവനങ്ങൾ ഈ തത്വങ്ങൾ എത്ര സരളമായി വഹിച്ചിരുന്നുവെന്നും, കുറച്ചുകൂടി ആസൂത്രിതമായാൽ, ആധുനിക ശീതീകരണത്തിൻറെ  ബാദ്ധ്യതകൾ ഇല്ലാതെ ചൂട് നിയന്ത്രിക്കുന്നതാക്കാം എന്നും നഷ്ടബോധത്തോടെ ഓർക്കുന്നു. 

വ്യത്യസ്തമായ കാഴ്ചപാടുകൾ 

നല്ല ഭക്ഷണം കൊടുക്കണം - അത് ഒരു ആദർശമായി വല്ലിച്ചായൻറെ വായിൽനിന്നും കേട്ടിരിക്കുന്നു. ചിലപ്പോൾ, അപ്പനിൽ നിന്നും കിട്ടിയതാകാം.

അപ്രകാരമുള്ള രണ്ട് ഓർമ്മകൾ: i) വാവച്ചയന്റെ പുത്തൻ കുർബ്ബാന, കൂടെ ബിജിയുടെയും എൻറെയും കുർബ്ബാന സ്വീകരണം. രണ്ടാമത്തേത് ചീരയും നനയുന്നു എന്ന പോലെയേ ഉളളൂ - തത്വത്തിലും, പ്രയോഗത്തിലും. പക്ഷെ, അന്ന് 'tea party' ഒക്കെ പുതുമയായിരുന്ന ഒരു കാലത്ത് നല്ല ഒന്നാം തരം  ഒരു പന്തലും, പാർട്ടിയും ഒരുങ്ങിയത് ഓർക്കുന്നു. ഇനങ്ങളിൽ മുൻപിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത് നല്ല മുഴുപ്പുള്ള ലഡ്ഡു - മലയാളികളുടെ ലഡു - തന്നെ!  അത് 1972. 

പിന്നീട്, 1978. അപ്പനെ ഓർക്കാൻ തെറ്റ് പറയാനില്ലാത്ത ഒരു ഊണ് കൊടുക്കണം എന്ന തീരുമാനം. അത് ഏഴിൻറെ അന്നുള്ള ഒരു സദ്യയായിരുന്നു. കേമമാക്കണം എന്ന് വല്ലിച്ചായന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ എല്ലാവരും തീരുമാനിച്ചത് ഓർക്കുന്നു.  കേമമായിരുന്നു എന്ന് തന്നെയാണ് എനിക്ക് തോന്നിയിട്ടുള്ളത്. പക്ഷെ വിഭവങ്ങൾ പായസം ഒഴികെ  ഒന്നും ഓർക്കുന്നില്ല. 

സമ്മാനം - കുഞ്ചായൻറെ പുതിയ വീട് - എങ്ങനെയോ സമ്മാനങ്ങൾ കൊടുക്കുന്ന കാര്യം ചർച്ചയിൽ വന്നു. അന്ന് ഒരു രൂപയും വലിയ കാര്യം തന്നെയാണ്.  വല്ലിച്ചായൻ എന്നോട് പറഞ്ഞതോർക്കുന്നു: ഒരു രൂപയെങ്കൽ അത്, കഴുകി, കഞ്ഞി മുക്കി, തേച്ച് വെടിപ്പായി കൊടുക്കണം. അത് തന്നെ, വലിയൊരു സമ്മാനം. (അന്ന്, ദരിദ്രർ അല്ലെങ്കിലും, അങ്ങനെ കൊടുക്കാൻ, ഒരു രൂപയും, മൂന്നാം തരക്കാരൻറെ കൈവശം ഇല്ലായിരുന്നു എന്നത് ഒരു പച്ച പരമാർത്ഥം). പക്ഷെ, അലക്കി വെളുപ്പിച്ച് കഞ്ഞിമുക്കി തേച്ചെടുത്ത ഒരു നോട്ട് ഇന്നും ഒരു രസകരമായ സമ്മാനമായി മുന്നിൽ നില്കുന്നു. 

പങ്കാളിത്തം - ഞാൻ എട്ടാം തരത്തിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ, KCSL സംഘടനയുടെ മാനേജ്‌മെൻറ് കൗൺസിൽ അംഗമായി. അത് വല്ലിച്ചായൻ അറിഞ്ഞു. അതിന്റെ യോഗം കോട്ടയത്ത് നടന്നതിൻറെ വാർത്ത ദീപികയിൽ വന്നു. വിദ്യാർത്ഥി പ്രതിനിധികളുടെ പേരുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് തോന്നുന്നു.  പിന്നെ കണ്ടപ്പോൾ വല്ലിച്ചായൻ പറഞ്ഞു:  അത്തരം വേദികളിൽ സ്വന്തം അഭിപ്രായം പറയണം. അപ്രകാരം പത്രത്തിൽ പരാമർശിക്കപ്പെടണം. ഞാൻ അത് മറന്നില്ല.  പത്രത്തിൽ പരാമർശിക്കപ്പെടണം എന്നത് ഒരു വ്യഗ്രത ആയിട്ടില്ലെങ്കിലും, എന്റേതായി എന്തെങ്കിലും പങ്കുവക്കാനുണ്ടാകണം എന്നത് അത്തരം വേദികളിൽ എൻറെ ശീലമായി. 

കൃഷി - ഭൂമി പരിപാലനം - എന്റെ സ്‌കൂൾ കാലത്ത് എനിക്ക് അനുഭവ പെട്ടിരുന്നതിനേക്കാൾ കാര്യമായി, പിൽക്കാലത്ത് മണ്ണും വിളവും കൊണ്ടുനടക്കാൻ ഇച്ചായൻ ഉത്സുകനായത് പോലെ എനിക്ക് തോന്നി. തളിയാടി പറമ്പ് കൂടുതൽ ഹരിതാഭവും, വിളവുകൾ നിറഞ്ഞതുമായി  കാണപ്പെട്ടു.  അദ്ധ്യാപനം,  വേദപാഠം, കായികാദ്ധ്വാനം, സ്വന്തം ആരോഗ്യപരിപാലനം - ഇവയെല്ലാം സമ്മേളിപ്പിച്ച ജീവിതം.  വിടപറയുന്നതിന് രണ്ട്  വർഷം മുമ്പ് വരെ പോലും, ശാരീരിക വഴക്കം നിലനിർത്തിയിരുന്നത് ഓർക്കുന്നു - അന്നും പാദഹസ്താസനം (ആ പേരിലൊന്നും അല്ലെങ്കിലും) ചെയ്യുവാൻ സാധിച്ചിരുന്നു. 

മക്കൾ പലരും വിദേശത്തായപ്പോൾ, ഞാൻ വല്ലിച്ചായനോട് ചോദിച്ചു അവിടെയൊന്നും പോകുന്നില്ലേ എന്ന് - ചുരുങ്ങിയത്, വിശുദ്ധ നാട്ടിലെങ്കിലും, പോകുന്നില്ലേ എന്ന്. അപ്രകാരമുള്ള ആഗ്രഹങ്ങൾ തീർത്തും ഇല്ലാത്ത പോലുള്ള മറുപടിയായിരുന്നു.   ഒരു സാമാന്യ മധ്യമ ശ്രേണി വരുമാനക്കാരൻറെ യാഥാർത്ഥ്യബോധം നിറഞ്ഞ മറുപടി.  പക്ഷെ, അതിന് ഏതാനും വർഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ, വല്ലിച്ചായനും  അമ്മായിയും ഒരുമിച്ച് ആരോഗ്യത്തോടെ, ഈ പരന്ന ഭൂമിയുടെ കിഴക്കുമുതൽ പടിഞ്ഞാറ് വരെ അളന്നു - വിശുദ്ധ നാട് ദർശിച്ചു എന്നതെല്ലാം, അവരുടെ പുണ്യവും മക്കളുടെ സുകൃതവും ആയി കണ്ട് ഞാൻ പെരുത്ത് സന്തോഷിക്കുന്നു. അപ്രകാരമുള്ള ആദ്യത്തെ യാത്രയിൽ, മാർഗ്ഗമദ്ധ്യേ, കളമശ്ശേരിയിൽ നിറുത്തി, അമ്മായിയുടെ സ്നേഹം കലർന്ന അതിസ്വാദിഷ്ഠമായ ചെമ്മീൻ അച്ചാർ ഈയുള്ളവന് സമ്മാനിച്ച് പോകാൻ കാണിച്ച താല്പര്യവും ആ ബ്രാൻഡിൻറെ സ്വാദും ഇന്നും ഓർമ്മയിൽ തങ്ങുന്നു. 

പൂച്ചാക്കൽ മുതൽ  പള്ളിപ്പുറം വരെ, മാക്കെ  കടവ് മുതൽ അന്ധകാരനഴി - പള്ളിക്കത്തോട്‌ വരെ (വീണ്ടും വടക്കോട്ടും - തെക്കോട്ടും നീളാവുന്ന) പ്രദേശങ്ങളിലെ ഒരുമാതിരി പെട്ട ആരെയും പരിചയപ്പെടുമ്പോൾ, ആർക്കും ബന്ധപ്പെടുത്താവുന്ന ഒരു ചേർത്തല-ആലപ്പുഴ പ്രദേശത്തെ ലിങ്ക് ആയിരുന്നു 'ശൗരിയാർ' സാർ.  അങ്ങനെ പറയുമ്പോൾ, അറിയാത്തവരായി പല തലമുറകളിലും പെട്ട ഒരു 1940-2000 എഡിഷനിൽ വരുന്ന ആരും തന്നെ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. 

എനിക്കുള്ള സംശയവും, വിഷമവും - ഇപ്രകാരം പൊതുകാര്യ പ്രസക്തനും, പൊതുനന്മക്കു വേണ്ടി നില നിന്നവനുമായ വല്ലിച്ചായൻ പ്രാദേശിക ഭരണ പ്രക്രിയയിൽ ഉൾപ്പെടാൻ ഇടവരാതിരുന്നതോ ശ്രമിക്കാതിരുന്നതോ എന്തേ എന്നതാണ്? ഒരു പക്‌ഷേ, വല്ലിച്ചായൻ പലപ്പോഴും ഉദ്ധരിച്ചിരുന്ന സ്വന്തം അപ്പൻറെ പ്രമാണങ്ങൾ തന്നെയാവാം കാരണം - ഒൻപതാം തരം (fifth form) പരീക്ഷാ ഫലം അറിയാൻ ചെന്ന പുത്രൻ അദ്ധ്യാപകാനായി തിരിച്ച് എത്തിയപ്പോൾ, തളിയാടിൽ അവിരാ പറഞ്ഞത് 'നീ നിനച്ചാൽ പോലും അഴിമതി ചെയ്യാൻ സാധിക്കാത്ത ഒരു തൊഴിലാണ് നിനക്ക് കിട്ടിയിരിക്കുന്നത് ' എന്നാണ്. അഴിമതിക്ക് ഇട വരുത്തുന്ന വേദികൾ തനിക്ക് യോജിക്കില്ല എന്നതാവാം അപ്രകാരം ഒഴിഞ്ഞു നിൽക്കാൻ കാരണം എന്ന് ഞാൻ അനുമാനിക്കുന്നു. 

94th birthday celebration 

ഇന്ന്, 9 പതിറ്റാണ്ടുകൾക്കുമേൽ ഈ ഭൂമിമേൽ നീണ്ട് നിവർന്ന് നന്മ ചെയ്തും പറഞ്ഞും പാഞ്ഞ്  നടന്ന, താൻ തന്നേ വെട്ടിയ 'തനി വഴിക്ക്'  തൻറെ അപ്പനും, വിശുദ്ധ ഗ്രന്ഥവും, താൻ വായനയിലൂടെ ആർജിച്ച അറിവും മാത്രം ആശ്രയമായിരുന്ന അവിരാ ശൗരിയാറിനെ എൻറെ മുതിർന്ന കാരണവരായി അഭിമാനപൂർവം ഓർക്കുമ്പോൾ,  ഉപമിക്കാൻ തോന്നുന്നത് ദൈവം അനുഗ്രഹങ്ങളുടെ പിതാവായി അഭിഷേചിച്ച പൂർവ്വപിതാവായ അബ്രഹാമിനെയാണ്.  സ്വന്തം പിതാവായ വെല്ലുവിളികളുടെ പുത്രനായ അബ്രഹാം (അവിരാ), ഊരും, വീടും, വീട്ടുപേരും ഒക്കെ വിട്ടെറിഞ്ഞ് നീതി ബോധമുള്ള ഒരു നിഷേധിയായി ജീവിച്ചപ്പോൾ, മൂത്ത പുത്രൻ, കുടുംബത്തിൽ തുടങ്ങി,  തന്റെ ഇടങ്ങളിൽ, നന്മ വിതച്ച്, ദൈവാനുഗ്രഹത്താൽ ആ നന്മകൾ കൊയ്ത് കടന്ന് പോയിരിക്കുന്നു.  അനുഗ്രഹങ്ങളുടെ പിതാവ്!

സഫലമീ യാത്ര! പ്രിയ വല്ലിച്ചായന്  നമോവാകം! 



*ഇച്ചായൻ - പല കേരള ക്രൈസ്‌തവ കുടുംബങ്ങളിലും പിതാവിനെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്ന രീതി. ഇതേ പദം മറ്റ് ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ, മുതിർന്ന സഹോദരനോ, അമ്മാവനോ വേണ്ടിയും ഉപയോഗിച്ചു വരുന്നു. 

Science Day in Sitapur

Feb. 28, 2026 

The Department of Science and Technology almost feels compelled to observe the National Science Day.  It does not appear to be an inspired act. My senior colleague, Dr Yogesh appears to be their man Friday for all such initiatives. As a person with great energy and enthusiasm, he apparently derives satisfaction in leading such programmes. I doubt if he is paid any remuneration at all. I encourage such involvement and consider that as a contribution of the college in building up an enlightened (prabuddh) society. Feb. 28th, the day, the schools were busy with board exams, apparently.  Now it was March, and the financial year was ending. So, something has to be done. 

So, Hindu Kanya Public College in the town has been made the host. A few other inter-colleges/schools are taking part. And there are some addresses to the collected school children of 1X to XII grades, less than 100 in all, and most of them are girls. I, too, am invited, though I have serious self-doubt regarding my efficacy, especially in speaking fluently in good Hindi and communicating something worthwhile to the students. 

Simultaneously, speech competition and poster competition are going on at the venue. At least one girl spoke very well about the achievements of science. 

I asked about the foundation on which our country should function - some students responded 'people', and some others, 'education' - indeed correct.  However, as a political economy, it is functioning or meant to function on the basis of its constitution (samvidhaan).  A key aspect that we, the people of India, conveniently forget is that. As we move further into the 21st century, it appears that we tend to make religious texts, especially Hindu religious texts (apaurusheya), have greater authority over this text, which is indeed paursheya! 

That appears to be increasingly a fact in the India of this region. It is quite common for a government or academic public function to start with the chanting of Vedic mantras.  Here itself, on the stage, was a place of honour for the deity Saraswati, with a framed picture prominently placed on the stage, with a lighted lamp and agarbatti around the picture. There is nothing surprising in this. And apparently, all are comfortable with all these! 

In such matters, 'Kerala Story' is much more secular, though very many of such stages would be set at a venue owned and platform created by organisations run by religious groups - Christian, Muslim and Hindu.  Hardly on any such occasion would you find such prayers or religious veneration, except perhaps at the institutions run by a few religiously oriented organisations (not necessarily fundamentalist) in all three predominant faith groups of the state. 

I cited the fundamental duties, which our college handbook provides on its outer pages for easy reference. Of those duties of Art 51 A.(h)  reads: to develop scientific temper, humanism and the spirit of inquiry and reform. There is a constitutional mandate to cultivate a scientific temper and spirit of inquiry. India is said to be a spiritually oriented country and culture. I choose to differ - it is a religious country, and very often the religiosity of the Indians appears to be very materialistic and egocentric - while both these are manifestations of a 'spirit', they don't qualify to be included under what is understood to be 'spiritual'. A spirit of faith need not negate a spirit of inquiry, as the domain of faith still remains beyond those realms explainable by the spirit of inquiry.  This horizon could be extended by the effects of inquiry; however, it is less likely that the human mind may get beyond that.   

I presented the importance of the six faithful servants of Rudyard Kipling to be deployed adequately to foster this spirit:

I keep six honest serving-men (They taught me all I knew);

Their names are What and Why, When, And How and Where and Who. 

With the thrust given to Revised Bloom's Taxonomy in the second decade of this century, the order of the deployment of these faithful servants is perhaps changed. For the initial phase of learning, those deployed are typically What-Who-When and Where, which woudl correspond generally to what is nowadays referred to as LOTS - Lower Order Thinking Skills - which goes around remembering-recalling, understanding and application; whereas we go to the HOTS - Higher Order Thinking Skills - when we deploy 'How's and Whys' - That is about 'Analysing and Evaluating' the stuff presented. However, what is generally referred to as the top level is 'Creation' and creation demands skills of synergizing or integrating all these aspects in required proportion, and well as 'daring and risk-taking' to ask, beyond the typical sets of questions, 'Why Not', as would the protagonist of the play 'Back to Methuselah' by G.B. Shaw would say: 'You look at things as they are and ask 'Why', I dream of things that never were, and ask 'why not'.  That combination of insight into the problems, imagination of a solution, integration of learnings, and daring to think beyond leads one to be an entrepreneur, someone who translates a dream into a useful product - a service, a good, a method - that would render the world a better place for all! 

So, science day is an invitation to pose questions - and not to suppress questions and questioning, as would be demonstrated by the school teacher of the Malayalam movie '101 questions' (101 chodyangal). 

May the spirit science grow and a culture of questioning flourish! 

Jai Hind!